Teraz rozprawimy się z Polakami

Polski internet znów szaleje. Po imigrantach, którzy rzekomo mieli spalić oborę zamieszkaną przez świnie (!), tym razem dowiadujemy się o przedstawicielu arabskiej mniejszości w małym miasteczku pod Detroit:

Źródło
Źródło

Oburzające, prawda? Szczególnie w kontekście poważnego konfliktu rozgrywającego się w miasteczku od czasów prezydentury Georga Busha juniora.

detroit_02

detroit_03

O prawdziwie bulwersujących słowach islamisty grożącemu miejscowej Polonii szybko zrobiło się głośno w polskim internecie.

Źródło
Źródło
Źródło
Źródło
Źródło
Źródło
Źródło
Źródło

Informację podały też znane i lubiane portale „Wirtualna Polonia”, Kresy.pl i pch24.pl.

Problem polega na tym, że owe straszne słowa nie padły. Ibrahim Aljahim nie powiedział „Today, we showed the Polish and everybody else” (co jakiś inteligent raczył przetłumaczyć na „teraz rozprawimy się z Polakami”), lecz „Today, we showed the Polish and everybody else that we are united” (czyli „dzisiaj pokazaliśmy Polakom i innym, że jesteśmy zjednoczeni”).

Tutaj można obejrzeć fragment kontrowersyjnego przemówienia:

Więcej pod linkiem. Informację podesłał autor bloga „Niższa forma człowieczeństwa„, którego z kolei dostał cynk od czytelnika.

„Negatywny przegląd” jest na Facebooku i Twitterze.

[EDIT]

Informacja dotarła już na niezalezna.pl:

detroit_08

I do poczekalni na demotywatory.pl (żeby było śmieszniej, w formie filmu zawierającego pełną wypowiedź Aljahima):

detroit_09

Reklamy

Owszem, blokowiska są slumsami

A przynajmniej tak twierdził Wojciech Engelking w programie Hala odlotów na TVP Kultura. Potem musiał bronić swojego zdania na łamach serwisu natemat.pl (podobno pokłócił się ze znajomymi na Facebooku, niestety nie dane nam było poznać treści tej rozmowy).

slums1

Zacznijmy od sprostowania pomyłki pana Engelkinga. Twierdzi on, że termin slums (czy może raczej slum) jest zarezerwowany dla europejskich dzielnic biedoty, natomiast prawidłową nazwą podobnych miejsc na innych kontynentach jest słowo fawela. Niestety tak się składa, że ten drugi termin zarezerwowany jest tylko dla Brazylii. Źródła tego słowa nie są jednoznaczne (przynajmniej według wikisłownika).

Źródło: http://en.wiktionary.org/wiki/favela
Źródło

Słowo slums natomiast opisuje każde miejsce w mieście wyglądające mniej więcej w ten sposób.

Pan Engelking tłumaczy użycie terminu slums kontekstem historycznym, w jakim żyjemy. Problem polega na tym, że odnosi się do doświadczeń wyspy oddalonej około 1000 kilometrów od Polski. Porównywanie historii gospodarczej wyspy, na której zaczęła się rewolucja przemysłowa do historii państwa, które jeszcze w połowie XX wieku było krajem, w którym 62% obywateli mieszkało na wsi, jest nieporozumieniem.

W dalszej części artykułu autor tworzy różne kwiatki świadczące o tym, że uważa się za lepszą osobę, niż mieszkańcy blokowisk. Może przyczyną takiego przekonania są studia na MISH-u?

slums4

slums5

slums6

Historia budownictwa mieszkaniowego

Podstawowym błędem autora nie jest jednak przekonanie o własnej wyższości nad klasą robotniczą, lecz kompletny brak znajomości historii budownictwa mieszkaniowego w Polsce. O brakach w edukacji z zakresu urbanistyki i architektury świadczy przede wszystkim porównanie zabudowy Manchesteru z połowy XIX wieku do blokowisk gomułkowskich i tych późniejszych. Postaram się zatem przybliżyć historię mieszkań w Polsce.

Czynszówki

W XIX wieku, w związku z osiągnięciami rewolucji przemysłowej, rozpoczął się proces gwałtownej urbanizacji. Także u nas. Zaczęły powstawać nowe dzielnice kamienic czynszowych, w których standard życia nie był najwyższy. Gęsta, wysoka zabudowa tworząca długie kaniony wzdłuż ulic, zabudowane podwórka tworzące tzw. studnie utrudniające dostęp do światła, brak zieleni w najbliższej okolicy, trudności z ogrzewaniem mieszkań o dużej kubaturze, często brak zaplecza sanitarnego… Nie musimy wybierać się do Manchesteru, by podziwiać mieszkania syfu ludzkiego.

Wrocław, ulica Prądzyńskiego https://www.google.pl/maps/@51.101563,17.052186,3a,90y,214.77h,94.7t/data=!3m4!1e1!3m2!1sAyJtNebGkfx3JD4lyK51iQ!2e0?hl=pl
Wrocław, ulica Prądzyńskiego
Wrocław, ulica Oleśnicka https://www.google.pl/maps/@51.12129,17.043626,3a,90y,78.79h,92t/data=!3m4!1e1!3m2!1sZX65-GQFpS2AcY4h8cnIfA!2e0?hl=pl
Wrocław, ulica Oleśnicka
Poznań, ulica Kanałowa https://www.google.pl/maps/@52.397104,16.906456,3a,75y,272.04h,89.96t/data=!3m4!1e1!3m2!1se277l42Z9lD_G48DfcH4Qg!2e0?hl=pl
Poznań, ulica Kanałowa
Poznań, ulica Górna Wilda https://www.google.pl/maps/@52.395475,16.923674,3a,75y,205.4h,99.8t/data=!3m4!1e1!3m2!1sEMJxEDpetR1ZMGBR_U6Rvg!2e0?hl=pl
Poznań, ulica Górna Wilda
Łódź, ulica Wschodnia https://www.google.pl/maps/@51.770924,19.458769,3a,75y,344.76h,93.24t/data=!3m4!1e1!3m2!1sqT9a2r9T-9R0gwCK4l2WLw!2e0?hl=pl
Łódź, ulica Wschodnia
Łódź, ulica Włókiennicza https://www.google.pl/maps/@51.773928,19.4583,3a,75y,73.78h,97.46t/data=!3m4!1e1!3m2!1sczvnu3ewHKMek2vqr2hyuA!2e0?hl=pl
Łódź, ulica Włókiennicza
slums14
Katowice, ulica Kościuszki
Katowice, ulica Plebiscytowa https://www.google.pl/maps/@50.256204,19.021252,3a,75y,185.4h,94.41t/data=!3m4!1e1!3m2!1sT4Li09SwsC7Z9j47-5cemA!2e0?hl=pl
Katowice, ulica Plebiscytowa
Warszawa, ulica Brzeska https://www.google.pl/maps/@52.252569,21.041951,3a,90y,135.33h,86.92t/data=!3m4!1e1!3m2!1sKl6XKKB_RrGht-Ylpe61rQ!2e0?hl=pl
Warszawa, ulica Brzeska

Można napisać dokładnie taki sam tekst na temat zabudowy śródmiejskiej, która powstawała w miastach na terenie obecnej Polski na przełomie XIX i XX wieku. Można też napisać bzdurny artykuł (swoją drogą polecam przeczytać tekst kryjący się pod tym linkiem) o tym, jak to mieszczańskie kamienice sprzed II wojny światowej są najcenniejszym elementem tkanki miejskiej i jako takie powinny być chronione przed menelstwem i żulią, biedotą i hołotą.

Nie sposób się nie zgodzić, że taka zabudowa kształtuje centra polskich miast. Czasami mocniej, jak we Wrocławiu, Szczecinie, czy Poznaniu. Czasami mniej, jak w miastach, gdzie prawie cała zabudowa czynszowa została zniszczona (Warszawa, Gdańsk) lub w miastach, które przeżyły swój rozwój dopiero po wojnie (jak na przykład Rzeszów).

Modernizm i miasta-ogrody

Po I wojnie światowej w architekturze i urbanistyce rozpoczęła się era modernizmu. Dostrzeżono szanse na poprawę sytuacji mieszkaniowej całej rzeszy ludzi z miast. Głównym dokumentem wyznaczającym standardy budownictwa mieszkaniowego była uchwalona w 1933 Karta Ateńska. Została zredagowana pod przewodnictwem Le Corbusiera, który propagował hasło „słońce, przestrzeń, zieleń”. W zgodzie z założeniami ojca modernizmu, w dwudziestoleciu międzywojennym zaczęły powstawać osiedla mieszkaniowe nowej jakości.

Wrocław, osiedle Sępolno realizujące założenie miasta-ogrodu. http://www.tuwroclaw.com/wiadomosci,odkrywamy-wroclaw-sepolno-miasto-ogrod-w-ksztalcie-orla,wia5-3266-5685.html
Wrocław, osiedle Sępolno realizujące założenie miasta-ogrodu. Mieszkańcy mają dostęp do własnych ogrodów, usług (w centrum osiedla znajduje się park, kościół i szkoła podstawowa). Osiedle powstawało w latach 1919-1935.
Źródło
Nowa Huta w Krakowie, osiedle realizujące koncepcję miasta ogrodu i miasta idealnego. Architektura nawiązuje do renesansu. http://www.skyscrapercity.com/showpost.php?p=40204038&postcount=36
Nowa Huta w Krakowie, osiedle realizujące koncepcję miasta ogrodu i miasta idealnego. Architektura nawiązuje do renesansu. Sztandarowy przykład urbanistyki epoki socrealizmu. Osiedle z przełomu lat 40. i 50. XX wieku.
Źródło
Podkowa Leśna, miasto-ogród pod Warszawą z lat 20. XX wieku. Położone przy stacji WKD. http://www.bryla.pl/bryla/1,85301,14801285,Podkowa_Lesna___podwarszawskie_miasto_ogrod.html
Podkowa Leśna, miasto-ogród pod Warszawą z lat 20. XX wieku. Położone przy stacji Warszawskiej Kolei Dojazdowej. Zdjęcie z artykułu, który szczerze polecam.

Po II wojnie światowej Polska doświadczyła procesu gwałtownej urbanizacji. Z państwa, w którym większość obywateli mieszkała na wsi, staliśmy się krajem mieszczańskim (chociaż trend się odwrócił w wyniku suburbanizacji). Głód mieszkań w gospodarce planowanej rozwiązano za pomocą technologii wielkopłytowej, która królowała w całym kraju szczególnie w latach 70. Wtedy to zaczęły powstawać osiedla znienawidzone przez pana Engelkinga.

Wielka płyta

Jak projektowano takie osiedla?

Przede wszystkim dzięki odsunięciu od siebie budynków, mieszkania mają zapewniony dostęp do światła słonecznego. Mieszkańcy czynszówek i slumsów w Manchesterze często nie mogli korzystać z takiego luksusu.

Wrocław, Kozanów https://www.google.pl/maps/@51.137787,16.966372,3a,75y,342.11h,86.42t/data=!3m4!1e1!3m2!1sIwP_wpsQbXwwVziA7ksFSA!2e0?hl=pl
Wrocław, Kozanów

Na osiedlach budowano potrzebną infrastrukturę. Każde większe blokowisko w Polsce ma co najmniej jedną tysiąclatkę.

Kraków, Kurdwanów https://www.google.pl/maps/@50.009842,19.95201,3a,75y,324.53h,83.07t/data=!3m4!1e1!3m2!1s66a_j4B5UfWfPpK-RvpX_Q!2e0?hl=pl
Kraków, Kurdwanów

Na tych blokowiskach znajdują się place zabaw, na których autor bawił się w dzieciństwie (chyba że nie miał kolegów).

Katowice, Osiedle Tysiąclecia https://www.google.pl/maps/@50.274217,18.975267,3a,90y,19.46h,93.39t/data=!3m4!1e1!3m2!1s0ctGN_qv0e11bq6gP5ieXQ!2e0?hl=pl
Katowice, Osiedle Tysiąclecia

W takich miejscach znajduje się dużo punktów handlowo-usługowych, do których mieszkańcy mają ułatwiony dostęp.

Poznań, Osiedle Bolesława Chrobrego https://www.google.pl/maps/@52.45929,16.912599,3a,75y,153.53h,84.12t/data=!3m4!1e1!3m2!1sQVa77eafy3ACLL3DqKpxhg!2e0?hl=pl
Poznań, Osiedle Bolesława Chrobrego

Dodatkowo takie osiedla często budowano w sąsiedztwie terenów zielonych.

Blokowiska na zachodzie Wrocławia
Blokowiska na zachodzie Wrocławia

Ewentualnie same osiedla były wpisane w założenia parkowe.

Warszawa, Sady Żoliborskie http://www.panoramio.com/photo/92120337?source=wapi&referrer=kh.google.com
Warszawa, Sady Żoliborskie

Czasami można też spotkać centra kultury i biblioteki.

Wrocław, Nowy Dwór. Centrum Kultury Wrocław-Zachód http://dolny-slask.org.pl/970905,foto.html?idEntity=547106
Wrocław, Nowy Dwór. Centrum Kultury Wrocław-Zachód połączone z biblioteką miejską.
Warszawa, Służewski Dom Kultury http://fotopolska.eu/404053,foto.html?o=b7003
Warszawa, Służewski Dom Kultury

Na koniec warto podkreślić, że osiedla z wielkiej płyty są przeważnie dobrze skomunikowane z resztą miasta dzięki komunikacji zbiorowej. Niestety nie da się tego powiedzieć o nowych osiedlach.

Poznań, pętla Osiedle Sobieskiego, koniec Poznańskiego Szybkiego Tramwaju http://poznan.wikia.com/wiki/P%C4%99tla_tramwajowa_Jana_III_Sobieskiego
Poznań, pętla Osiedle Sobieskiego, koniec Poznańskiego Szybkiego Tramwaju

Osiedla deweloperskie

Po kryzysie lat 80. i zmianie ustroju gospodarczego w latach 90. budownictwo wielkopłytowe zamarło. Nie oznacza to jednak, że nie buduje się osiedli o wysokiej gęstości zaludnienia. Czym charakteryzuje się budownictwo deweloperskie, które zastąpiło wielką płytę?

Ośmielę się stwierdzić, że nowe budownictwo dużo bardziej ułatwia zawieranie znajomości sąsiedzkich.

Kraków, Zakrzówek http://raider55.blox.pl/2010/03/Makabryla-z-Zakrzowka-w-Krakowie.html
Kraków, Zakrzówek
Kraków, Zakrzówek http://www.bryla.pl/bryla/51,85300,7139071.html?i=5
To samo miejsce
Źródło

Osiedla wyposażone są w kompletną infrastrukturę drogową. Mieszkańcy mają zapewniony dostęp do szkół i usług.

Warszawa, Zielona Białołęka. Oferta szkół w pobliżu dostępna jest tutaj. http://m.warszawa.gazeta.pl/warszawa/51,106541,16218553.html?i=6
Warszawa, Zielona Białołęka.

Żartowałem. Oferta podstawówek na Zielonej Białołęce znajduje się na tej stronie. Zaznaczyłem na mapie miejsca, w których znajdują się te szkoły. Polecam też zapoznać się z układem transportu zbiorowego w okolicy.

Zespół Szkół nr 43 znajduje się około 4 km na północ od zaznaczonego obszaru. Kwadrat ma wymiary ok. 3,5km/2,5km.
Zespół Szkół nr 43 znajduje się około 4 km na północ od zaznaczonego obszaru. Kwadrat ma wymiary ok. 3,5km/2,5km. Zdjęcie pochodzi z 2011 roku, od tego czasu osiedle zdążyło się powiększyć.

Nowo powstające osiedla są często grodzone, dzięki czemu ich mieszkańcy są zabezpieczeni przed wszelkimi patologiami czyhającymi za ogrodzeniem.

Opole, osiedle Kolorowe https://www.google.pl/maps/@50.676234,17.974368,3a,75y,209.14h,90.85t/data=!3m4!1e1!3m2!1sXAjNMs_gW2TnfTGy_B5wQQ!2e0?hl=pl
Opole, osiedle Kolorowe

Wspominałem już, jak dobrze skomunikowane i bezpieczne dla pieszych są nowe osiedla?

Wrocław, Muchobór Wielki. Piękne chodniki i bezpieczna droga prowadząca na suburbia. https://www.google.pl/maps/@51.094837,16.934284,3a,75y,3.64h,81.73t/data=!3m4!1e1!3m2!1sSgpOf-v8d_jMsnfGui0Tjw!2e0?hl=pl
Wrocław, Muchobór Wielki. Piękne chodniki i bezpieczna droga prowadząca na suburbia.

Suburbia

No właśnie – suburbia! Marzeniem każdego Polaka jest mieszkać na wsi, więc od lat 90. masowo wyprowadzamy się poza miasto, żeby zbliżyć się do natury.

Smolec (pod Wrocławiem), osiedle Leśne. Blisko natury i lasu istniejącego w umyśle dewelopera. http://dolny-slask.org.pl/3299491,foto.html?idEntity=559339
Smolec (pod Wrocławiem), osiedle Leśne. Blisko natury i lasu istniejącego w umyśle dewelopera. No ale ok, trzeba mu przyznać. Jakieś tam drzewka są.

Podsumowując

Za pomocą odpowiednich chwytów retorycznych (ewentualnie zdjęć) można obronić dowolną tezę. Na przykład taką, że blokowiska to slumsy. Albo że dzielnice XIX-wiecznych czynszówek to fawele. Albo że nowe budownictwo deweloperskie to getto. Albo że w Warszawie wszyscy to słoiki, bo prawdziwych Warszawiaków wytłukli Hitler ze Stalinem. Albo że autobusy śmierdzą. Albo że Krakusy i Poznaniaki są skąpi.

Tylko po co?

Oczywiście proszę nie brać tego wpisu na poważnie. Nie twierdzę, że wielkie blokowiska z lat 70. i 80. są idealnym miejscem do mieszkania, a centra naszych miast do niczego się nie nadają. Postanowiłem po prostu pokazać, że wybierając jedne argumenty i pomijając inne można udowodnić wszystko. A ja mam zdjęcia. Zdjęcia są trochę lepsze niż wspomnienia z dzieciństwa odkrycia intelektualnego młodego pokolenia.

W temacie historii blokowisk polecam artykuł ze strony sztuka architektury i propagandowy film z 1974 o budownictwie mieszkaniowym.

Jeżeli spodobał Ci się ten wpis, możesz polubić fanpage bloga na Facebooku. Jestem również na Twitterze.